نارسایی زودرس تخمدان چیست؟

نارسایی زودرس تخمدان که با نام اختصاری  (POF) نیز شناخته می شود،  زمانی اتفاق می افتد که رحم فرد بیمار فرآیند تخمک گذاری به طور منظم را تا قبل از سن ۴۰ سالگی به طور کامل، موقت و یا به صورت نیمه کاره متوقف می کند. این بیماری را نیز هم چنین متخصصین نازاریی تحت  عنوان نارسایی اولیه یا زودرس تخمدان می شناسند که ابتلا به آن می تواند مشکلات باروری جدی ای را در فرد مبتلا ایجاد نماید به طوری که ممکن است حتی فرد به کلی توانایی باروری را از دست بده. بنابراین، اگر فردی به بیماری POF مبتلا شود، تخمک گذاری در رحم او  کمتر و کمتر انجام می شود و دوره های عادت ماهیانه در او بیش از پیش  نامنظم می شود. این بیماری به زودی از بدن فرد خارج نمی شود و می تواند برای ماه ها و یا حتی سال ها در بدن فرد باقی بماند. حتی ممکن است تخمدان برای ماه ها یا حتی سال ها تخم گذاری را متوقف سازد و یا در آن اختلالاتی ایجاد نماید که این مساله می تواند شانس فرد بیمار برای بارداری در سال های طلایی عمر خود را کاهش دهد. بیماری POF هم چنین می تواند یکی از نشانه ی یائسگی بر شمرده شود و باردار ی را برای فرد بیمار بیش از پیش دشوار سازد.

مطالبی را که در بالا به آن ها اشاره شده است، یکی از اعضای مرکز مراقبت از نوزادان بیان کرده است که می تواند در نوع خود جالب توجه باشد و مورد استفاده ی متخصصان این مساله قرار گیرد. هم چنین افراد عادی و به خصوص کسانی که به این بیماری مبتلا شده اند با استفاه از این مطالب می توانند وضعیت خود را بهبود بخشند و با افزایش سطح آگاهی خود اقدام به پیش گیری از ابتلا به این بیماری نمایند. کسانی هم که به این بیماری گرفتار شده اند بایستی با مراقبت های ویژه و مراجعه نزد پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی، با دستوراتی که از او می گیرند، برای درمان خود بیش از پیش تلاش نمایند تا اولا بتوانند باردار شوند و ثانیا از گسترش و وخیم تر شدن بیماری در بدن خود جلوگیری نمایند. خطر ابتلا به این بیماری در افراد مستعد، با افزایش سن بیشتر می شود. عواملی که بیماری POF را تحت تاثیر قرار می دهد و شانس ابتلا به این بیماری در افراد را زیادتر می کنددر ادامه ذکر شده است که توجه شما را به آن جلب می نماییم:

  • ۱ مورد در هر ۱۰۰۰۰ زنی که در سنین ۲۰ سالگی قرار دارند
  • ۱ مورد در هر ۱۰۰۰ زنی که در سنین ۳۰ سالگی قرار دارند
  • ۱ مورد در هر ۲۵۰ زنی که در سنین ۳۵ سالگی قرار دارند
  • ۱ مورد در هر ۱۰۰ زنی که در سنین ۴۰ سالگی قرار دارند

 

چه تفاوتی بین بیماری POF و یائسگی زودرس وجود دارد؟

این دو اصطلاح اغلب به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرند و هر دو به شرایطی اطلاق می گردند که در زنان جوان تر از ۴۰ سال اتفاق بیفتند و برای درمان مجبور شوند تا به پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی مراجعه کنند.

بنابراین اگر فردی به بیماری POF مبتلا شده است، بایستی این مطلب را خاطر نشان کرد که ممکن است رحم او  هنوز هم به صورت پراکنده تخمک گذاری را انجام دهد. چرا که همان طور که در قبل نیز به آن اشاره شده است، ابتلا به این بیماری در اوایل امر به منزله ی عدم تخمک گذاری قطعی نمی باشد و هنوز شانسی برای تخمک گذاری در فرد وجود دارد. اما افرادی که از طریق ابتلا به این بیماری به یائسگی زودرس  دچار شده اند، تخمک گذاری در رحم آن ها به طور کامل متوقف می شود و شانس بارداری را از دست می دهند.مگر این که به موقع متوجه وضعیت خود شوند و با مراجعه نزد پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی اقدام به درمان خود نمایند.

(متوسط ​​سن دوران یائسگی برای زنان ۵۱ سالگی می باشد و فرد بیمار از نظر علمی در این سن وسال یائسه محسوب می شود. یکی دیگر از روش هایی که می توان از طریق آن متوجه شد که فرد یائسه شده است این است که پس از این سن، به مدت یک سال هیچ گونه آثاری از عادت ماهیانه در او دیده نشود.)

چه عاملی باعث ایجاد بیماری  POF در فرد می گردد؟

علت ابتلا به این بیماری هنوز ناشناخته می باشد. به طوری که در حدود ۹۰ درصد از موارد پزشکان متخصص زنان و زایمان و نازایی و هم چنین پزشکان متخصص ناباروری هنوز نتوانسته اند دلیل محکم و مشخصی برای علت ابتلا به این بیماری پیدا نمایند. از جمله علل های احتمالیی که برای ابتلا به این بیماری  شناخته شده است  می توان به مواردی اشاره کرد که شامل شیمی درمانی، رادیوتراپی، اختلالات ژنتیکی (مانند سندرم ترنر)، و برخی اختلالات خود ایمنی می باشد.

 

علائم و نشانه های  بیماریPOF  چیست؟

شایع ترین علامت این بیماری عبارت است از  داشتن دوره های عادت ماهیانه ی  نامنظم. اگر فرد بیمار به مدت سه ماه عادت ماهیانه نشد و یا عادت ماهیانه ی او بسیار نامنظم بود، بایستی به دکتر خود مراجعه کند. از جمله نشانه های دیگر ابتلا به این بیماری می توان به  گرگرفتگی، خشکی واژن ، کاهش میل جنسی، تحریک پذیری عصبی، ایجاد اختلالاتی در  خلق و خو، تعریق شبانه و مشکلات خواب نیز اشاره نمود.

 

بیمار POF چگونه قابل شناسایی است ؟

زمانی که فرد برای معالجه ی خود نزد متخصص نازایی مراجعه می کند، دکتر ابتدا به ساکن، یک معاینه فیزیکی بر روی فرد بیمار انجام می دهد. هم چنین ممکن است او آزمایش خون برای بررسی وضعیت حاملگی و اختلالات ژنتیکی که می تواند در ابتلا به بیماری  POF موثر باشد را برای فرد بیمار تجویز نماید که او ملزم به انجام آن هاست. پزشک هم چنین از طریق آزمایش های خونی که فرد مبتلا می دهد می تواند سطح هورمون هایی که در  تولید مثل نقش قابل ملاحظه ای دارند را نیز مورد بررسی و مو شکافی قرار دهد.از جمله ی این هورمون ها می توان به هورمون محرک فولیکول (FSH)، هورمون لوتئینی (LH)، استروژن و چند هورمون موثر دیگر در باروری اشاره نمود.

 

آیا با وجود ابتلا به بیماریPOF  هنوز هم می توانم باردار شوم ؟

بله، این امکان وجود دارد. حدود ۵ تا ۱۰ درصد از زنان مبتلا به بیماریPOF قادر به باروری بدون استفاده از روش های درمانی هستند. اگر این بیماری برای فرد مذکور به صور اتفاقی و طبیعی افتاده است، وی می تواند از طریق  لقاح آزمایشگاهی (IVF) و با اهدای تخمک باردار گردد. مطالعه ای که بر روی  میزان موفقیت این روش انجام شده است نشان داده است که  ۹۰ درصد از زنان مبتلا به بیماری POF پس از سه چرخه اعمال روش  IVF بر روی آن ها، توانسته اند باردار شوند و از این بابت مشکلی متوجه آن ها نخواهد بود. اگر فرد بیمار در اثر درمان هایی نظیر شیمی درمانی و یا اشعه های پرتو درمانی به بیماری POF مبتلا شده است، ممکن است از طریق  آنچه که “بهبودی خود به خودی” نام دارد مداوا گردد. این بدان معناست که تخمدان خود بدون دخالت دارو، دوباره شروع به کار کردن می کند و تخمک رها می سازد. (هر چه فرد بیمار در طول دوره ی درمان جوانتر باشد ، بیشتر احتمال دارد بهبود یابد و تخمدان او شروع به تخمک گذاری مجدد نماید.) مطالعات دیگری در همین زمینه نشان داده است  که مصرف آندروسترون (DHEA) ممکن است به زنانی که  به بیماری POF مبتلا شده اند برای بارداری کمک نماید. با این حال، مطالعات صورت گرفته در این زمینه محدود می باشند و هنوز پاسخ قطعی در این زمینه وجود ندارد. بنابراین DHEA بیش تر، یک روش درمانی تجربی محسوب می شود تا یک روش علمی تایید شده، بنابراین، تا زمانی که مطالعات در مقیاس بزرگ بر روی این روش انجام نگیرد، نمی توان با قطعیت گفت که آیا این روش بر روی افراد مبتلا به این بیماری اثر گذار است یا خیر.

 

چگونه می توانم با بیماری POF کنار بیایم؟

مواجهه با بیماری POF می تواند استرس زا باشد و فردی که به این بیماری مبتلا شده است را در هاله ای از سرگردانی و پریشانی قرار دهد. اما با بهر جستن از پشتیبانی های حرفه ای و با کمک یک مشاور متخصص می توان به فرد بیمار در بهبود یافتن از این بیماری کمک کرد. هم چنین هم صحبتی و تبادل نظر با افرادی که سابقا به این بیماری مبتلا بوده اند نیز می تواند راه حل های زیادی را پیش پای این دسته از افراد بگذارد. در ارتباط با این مورد بایستی این مطلب را اشاره نمود که بسته به این که با چه مشکلات باروری مواجه هستند و این توانایی را ندارند که به طور طبیعی و بدون مشکل دارای فرزند شوند چه مشکلی در بارداری خود داشته باشند پزشک متخصص ممکن است داروهای متفاوتی را تجویز نماید. این که چه دارویی تجویز شود بسته به مورد به خصوص داشته و برای هر فرد تا فرد دیگر متفاوت می باشد. اما به طور کلی داروهایی بیش از سایر داروها مورد استفاده قرار می گیرند وجود دارد که بیش از سایر داروها آن ها را استفاده می کنند که در ادامه به آن ها اشاره می شود. از همین رو بایستی این مساله را گوش زد نمود که واکنش بدن آن ها ممکن است به داروها و قرص هایی که در قبل به آن ها اشاره شده است واکنش های متفاوتی از خود نشان دهند. برخی از آن ها ممکن است به هر دو قرص و یا داروی ذکر شده واکنش نشان دهند. برخی از آن ها ممکن است تنها به یکی از قرص های ذکر شده در قبل واکنش نشان دهند و برخی دیگر نیز به هیچ کدام از قرص ها و داروهایی که در قبل به آن ها اشاره شد واکنش بدی نشان ندهند. این مطلب به چه نوع قرصی واکنش نشان می دهند و یا نحوه ی مصرف این قرص ها چگونه باشد بر عهده ی پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی مورد اطمینان می باشد که به آن ها این مطلب را گوش زد نماید که مصرف چه قرص هایی برای آن ها پیامد منفی به همراه دارد و بایستی چه قرص هایی را تحت چه شرایط مصرف نمایند تا در دوران بارداری و در دوران قبل و بعد از بارداری خود با مشکلی مواجه نشوند تا بارداری طبیعی را تجربه نمایند و پشت سر بگذارند. اهمیت این مطلب یعنی مشورت با پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی مورد اطمینان از آن جهت اهمیت دارد که ممکن است به مصرف قرص ها و داروهای بارداری حساسیت نداشته باشد و بی خود و بی جهت خود را از مصرف این قرص های بارداری منع کرده باشند. نکته ی دیگری که بایستی به آن اشاره شود وجود مورد نیاز هورمون های موثر در باروری در خون این دسته از زنان اشاره شود این مساله است که  برخی از این دسته از افراد  ممکن است به دلیل آن که هورمون های موثر در بارداری در خون آن ها وجود ندارد در باروری دچار مشکل شده اند و بارور نشدن آن ها ارتباطی با مصرف و یا عدم مصرف قرص ها و داروهای بارداری ندارد.

 

علت اهمیت وجود هورمون های موثر در خون از ان جا نمود پیدا می کند که وجود این هورمون ها در خون یکی از مهم ترین عوامل و اسباب ایجاد بارداری می باشد. به عبارت بهتر اگر این توانایی را ندارند که به طور طبیعی و بدون مشکل دارای فرزند شوند قرص و داروهای بارداری مصرف نمایند اما این هورمون های موثر در بارداری در خون به میزان کافی وجود نداشته باشد بایستی این مساله را متذکر شده که احتمال بارداری به طور وجد ندارد م حتما می بایست برای انجام معاینات دقیق تر به پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی مراجعه کنند تا با استفاده از جدیدترین و به روز ترین روش ها درمانی دنیا ، اقدام به درمان مشکل ناباروی آن ها نمایند. پزشکان متخصص زنان و زایمان و نازایی با بررسی کامل تاریخچه ی سلامتی فرد بیمار و هم چنین با آزمایش های فیزیکی ای که بر روی او انجام می دهند شرایط بارداری هر چه سالم تر و هر چه بهتر را در او امکان سنجی می کنند. البته این ارزیابی ها بایستی تا حداقل از چندین هفته تا چندین ماه قبل از اقدام فرد برای بارداری انجام گیرد. در واقع با انجام چنین آزمایش هایی قصد دارند تا متوجه شوند که آیا فرد بیمار توانایی داشتن فرزند را دارد یا خیر. متخصصین زنان و زایمان و نازایی هم چنین در صورت باردار شدن فرد به او توصیه های لازم را می کنند.

جهت کسب اطلاعات بیش تر در این رابطه می توانید به مقالات ما در مورد ناباروری مراجعه کنید و از آن ها برای آگاهی یافتن هر چه بیشتر از این بیماری اطلاعات مناسبی را به دست آورید.

 

آیا بیماری POF می تواند باعث ایجاد بیماری های دیگری شود؟

اگر چه باروری خود ممکن است نگرانی هایی را برای فرد بیمار ایجاد نماید، اما بیماری POF نیز می تواند مشکل را دو چندان نماید و کار را برای وی سخت تر نماید. از این رو، هنگامی که فردی  به بیماری POF مبتلا می گردد، از آن جایی که میزان هورمون استروژن در بدن فرد بیمار به اندازه کافی وجود ندارد تخمدان قادر نخواهد بود تا تخمکی را آزاد سازد. علت این مساله نیز آن است که این هورمون یکی از حیاتی ترین هورمون هایی است که بدن زنان برای فعالیت جنسی به آن نیاز دارد و با نبودن و یا کمبود این هورمون در بدن فرد بیمار؛ فعالیت جنسی ای نیز عملا امکان به وقوع پیوستن نخواهد داشت. بدن فرد بیمار به طور کلی به این هورمون استروژن برای استخوان های قوی تر نیاز مبرم دارد و اگر این هورمون در بدن او کم تر از حد نرمال باشد، نه تنها با مشکلات باروری مواجه می گردد؛ بلکه ممکن است وضعیت تراکم استخوان او نیز دچار اختلال گردد که می تواند پس از مدتی نه چندان زیاد و در یک دروه ی میان مدت به پوکی استخوان زودرس منجر گردد. از همین رو، دکتر ممکن است بخواهد وضعیت تراکم استخوان فرد بیمار را با تجویز برخی از آزمایش های سنجش تراکم استخوان مورد بررسی قرار دهد و مصرف کلسیم و ویتامین D  ای که در هر روز برای حفظ تراکم استخوانی فرد بیمار لازم و ضروری است را برای او تجویز نماید تا با استفاده از این روش، از ابتلا به این بیماری در او جلوگیری شود.

یکی دیگر از کارهای مهمی که هورمون استروژن در بدن زنان انجام می دهد عبارت است از انعطاف پذیر نگه داشتن رگ های خونی قلب که به فرد بیمار کمک می کند تا جریان خون همواره مناسب باشد و وجود این هورمون به میزان مناسب در خون سبب محافظت هر چه بیش تر جریان خون می گردد. نه تنها از لحاظ فیزیکی، بلکه از نظر کیفیت خون. چرا که این خون بعدها می بایست به اولین منبع تغذیه ی جنین در رحم مادر تبدیل شود. از جمله سایر فواید حیاتی هورمون استروژن در بدن زن می تواند به محافظت در برابر بیماری هایی نظیر آلزایمر، کلسترول خون بالا، و سکته مغزی اشاره نمود که عدم تعادل در این هورمون در بدن فرد ممکن است عواقب ناگواری را برای او به همراه داشته باشد.

با توجه به این مساله که استروژن چنین نقش مهمی در بسیاری از عملکردهای بدن زنان ایفا می کند، پزشک متخصصی که فرد بیمار برای درمان به او مراجعه کرده است ممکن است درمان های جایگزین هورمونی (HRT) را برای تامین هورمون های مورد نیاز بدن برای شروع مجدد تخمک گذاری تخمدان های فرد بیمار برای او تجویز نماید. به عبارت بهتر؛ اگر پزشک این طور تشخیص دهد که توازن هورمونی در بدن فرد بیمار به هر دلیلی به هم خورده است؛ با هورمون درمانی اقدام به ایجاد توازن هورمونی می نماید تا مشکلات ذکر شده در قسمت های قبلی گریبان گیر فرد نگردد.

برخی از افراد ممکن است شنیده باشند که روش HRT می تواند خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش دهد و از همین رو نگرانی هایی را در پی داشته باشد. اما با این حال، یک مطالعه ی  وسیع بر روی تعداد زیادی از داوطلبان  نشان داده است که تنها زنانی که یائسگی بوده اند و از طریق این روش قصد داشته اند باردار شوند با مشکلاتی رو به رو شده اند و انجام این روش برای سایر گروه های سنی خطر جدی ای را در پی نداشته است.

این که آیا استفاده از  روش HRT برای فردی مناسب است یا خیر بستگی به عواملی دارد که در فرد بر اثر مصرف ایجاد می نماید. از جمله خطر ابتلا به سرطان مرتبط با هورمون (مانند سینه، تخمدان و رحم) و هم چنین شدت بروز علائم در بدن فرد بیمار. این که استفاده از این روش چه اثری را بر روی افراد مختلف می گذارد مساله ای تجربی است و پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی و یا پزشک متخصص ناباروری با تجویز یک باره این روش برای فرد بیمار، وضعیت پاسخ دهی بدن او به این روش درمانی را مورد بررسی قرار دمی دهد. اگر علائم ذکر شده در بدن فرد بیمار مشاهد نشود که همین روش برای درمان او ادامه پیدا می کند. اما اگر علائمی این چنینی خطرناک در بدن فرد دیده شود، وظیفه ی پزشک می باشد که با تشخیص به هنگام این علائم؛ اقدام به تغییر روش درمانی برای فرد بیمار نماید تا بتواند بهترین راه درمانی برای مراجعه کننده ی خود را پیش پای او بگذارد تا فرد بیمار قادر باشد هر چه زودتر و هر چه سریع تر به بهبودی دست یابد.

بنابراین؛ اگر فردی از روش  HRT برای درمان خود استفاده نماید، احتمالا شاهد شروع دوره های منظم عادت ماهیانه ی خود خواهد بود و این احتمال وجود دارد که فردی که از این روش برای درمان خود استفاده می کند شاهد بروز خفیف علائم یائسگی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه، بی خوابی، مقاربت دردناک، اختلالات خلقی و عصبی و خشکی واژن باشد. سلامت بافت و کیفیت استخوان فرد بیمار هم چنین ممکن است با خطر رو به رو شود و احتمال ابتلا به بیماری های قلبی در او افزایش یابد. دکتر فرد بیمار ممکن است که استفاه از روش HRT را تا حدود ۵۰ سالگی در فرد به اجرا بگذارد. به عبارت دیگر؛ پزشک متخصص ناباروی این روش را برای کسانی به مرحله ی اجرا می گذارد که سن آن ها کمتر از پنجاه سال باشد و هنوز یائسه نشده اند.

 

منابع

https://www.asrm.org/FACTSHEET_Premature_Ovarian_Failure/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1502130/

https://www.nichd.nih.gov/health/topics/poi/conditioninfo/pages/default.aspx

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24700093

http://humrep.oxfordjournals.org/content/early/2011/05/17/humrep.der150.full

تمامی حقوق تاپی شاپی متعلق به این سایت است. آماده سازی سایت توسط آرشیتا وب

ورود با نام‌کاربری و گذرواژه

فراموشی گذرواژه