داروهای بارداری : کلومیفن

اسم دارو:

کلومین، سروفن

آیا من می توانم از این دارو استفاده نمایم؟

کلومیفن سیترات می تواند به شما کمک کند اگر که :

  • رحم شما یا تخمک گذاری نمی کند و یا تخمک گذاری آن بد و نامناسب انجام می گیرد؛ به خصوص اگر شما دچار سندروم کیست تخمدان شده اید و به این بیماری مبتلا شده اید.
  • سابقا و طی مدت اخیر بارداری ناخواسته داشته اید.
  • اگر که رحم شما قبل از انجام روش هایی مانند تلقیح داخل رحمی (IUI) و یا استفاده از روش های نوین بارداری مصنوعی یا همان (ART) که شامل لقاح مصنوعی یا (IVF) می گردد نیاز به تحریک شدن برای تخمک گذاری به میزان مناسب دارد.

بسته به این که سطح سلامت عمومی شما چقدر است و مشکلات بارداری در شما تا چه حد پیشرفته است؛ پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی ممکن است طیف متفاوتی از داروهای بارداری را بسته به وضعیت شما تجویز نماید که کلومیفن هم بسته به شرایط می تواند در این اوقات تجویز گردد.

 

آیا این دارو برای مردان نیز اثر گذار است؟

کلومیفن علاوه بر زنانی که با مشکلات عدم بارداری دست و پنجه نرم می کنند؛ می تواند برای مردان نیز تجویز گردد. استفاده ی این دارو در مردانی مجاز می باشد که به علت بر هم خوردن تعادل هورمونی خود، در تعداد و یا کیفیت اسپرم آن ها مشکلاتی ایجاد شده باشد. هم چنین این دارو در برخی از موارد که مردان دچار کم تحرکی اسپرم شده باشند نیز کاربرد دارد و می توان با مصرف این دارو تحرک اسپرم ها را برای بارداری مصرف کرد.

می توانید در سایر مقالاتی که در وبسایت ما قرار داده شده است مقالاتی در ارتباط با بارداری در مردان را مطالعه بفرمایید.

 

مصرف کلومیفن چگونه باعث درمان مشکلات بارداری می گردد؟

در ابتدای این مطلب بایستی این مساله را گوش زد نمود که مصرف کلومیفن نمی تواند برای تمامی زنان بدون عوارض باشد. به عبارت دیگر این امکان وجود دارد که برخی از زنان با مصرف این دارو دچار سرگیجه و یا توهم شوند که بایستی قبل از مصرف حتما با پزشک خود مشورت کنند.

هم چنین یکی دیگر از مشکلاتی که مصرف این دارو ممکن است برای دسته ای از زنان ایجاد کند این است که این دسته از زنان ممکن است به طور متناوب برای معاینه شدن نیاز پیدا کنند که به پزشک مراجعه کنند.

در ادامه؛ به نحوه ی کارکرد این دارو در بدن فرد اشاره شده است :

زمانی که دارو را مصرف می کنید. شما از زمانی که عادت ماهیانه ی شما شروع شده است به مدت پنج روز مداوم اقدام به مصرف این قرص کرده اید. یعنی از روزی که عادت ماهیانه ی شما آغاز شده است به مدت پنج روز متوالی اقدام به مصرف کردن این دارو کرده اید. از جمله اثراتی که مصرف این ماده می تواند در این مرحله بر روی بدن فرد مصرف کننده بگذارد می توان به این موارد اشاره کرد که با مصرف این دارو، بدن فرد بیش از پیش اقدام به ترشح هورمون هایی می نماید که باعث تولید فولیک اسید در بدن می گردد. این قضیه با نام اختصاری (FSH) شناخته شده است. انجام چنین کاری در بدن در واقع باعث رشد بیش تر و ساخته شدن فولیکول در بدن شخص به میزان کافی برای بارداری می گردد. فولیکول ها به عبارت بهتر قشاهایی پر از مایع هستند که تخمک ها در هنگام آزاد شدن توسط رحم در درون آن ها قرار می گیرند تا به کمک این قشاها محافظت شوند. در واقع تخمک ها بایستی در درون این قشاها قرار گرفته باشند تا عمل لقاح و سپس حرکت به سوی تخمدان با موفقیت انجام بگیرد و در صورتی که این بدن هورمون کافی را برای ایجاد فولیک اسید در بدن ترشح ننماید فرد با مشکلات بارداری مواجه خواهد شد.

  • منتظر پیامدهای حاصله از مصرف این قرص در بدن خود باشید

پس از آن که فرد به مدت پنج روز متوالی از این قرص مصرف کرد؛ مغز او اقدام به ترشح هورمون لوتاینیزین می نماید که با نام اختصاری ( LH ) شناخته می گردد. انجام چنین کاری در بدن در واقع باعث رشد بیش تر و ساخته شدن فولیکول در بدن شخص به میزان کافی برای بارداری می گردد. فولیکول ها به عبارت بهتر قشاهایی پر از مایع هستند که تخمک ها در هنگام آزاد شدن توسط رحم در درون آن ها قرار می گیرند تا به کمک این قشاها محافظت شوند. در واقع تخمک ها بایستی در درون این قشاها قرار گرفته باشند تا عمل لقاح و سپس حرکت به سوی تخمدان با موفقیت انجام بگیرد و در صورتی که این بدن هورمون کافی را برای ایجاد فولیک اسید در بدن ترشح ننماید فرد با مشکلات بارداری مواجه خواهد شد. اثراتی این مرحله در بدن فرد نیازمند می تواند بسته به شدت نیاز فرد ( در برخی از افراد به دلیل آن که بدن آن ها نیاز کمتری به این دارو دارد می تواند زمان اثر قرص در آن ها کمتر از باقی افراد باشد و از این نظر نمی توان نظر قطعی داد که کم بودن و یا زیاد بودن اثر این دارو بر بدن فرد نشانه ی خوب و یا بدی است) به مصرف این دارو بین پنج تا ۱۲ روز در بدن او باقی بماند.

  • منتظر آزاد سازی تخمک ها توسط رحم خود باشید

در این خصوص بایستی این مطلب را توضیح داد که از جمله کارهایی که پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی در هنگام معاینه ی فرد بیمار بر عهده دارد این است که بازه ی زمانی مشخصی را برای تخمک گذاری رحم شما مشخص نماید تا فرد بیمار بداند که در چه زمان ها و یا به عبارت بهتر روزهایی احتمال تخمک گذاری در رحم او زیاد تر می باشد تا قادر باشد در آن روزها با انجام رابطه ی جنسی بیشتر شانس و احتمال بارداری در خود را افزایش دهد.

در همین خصوص، پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی می تواند با تجویز انجام آزمایش هایی مانند اولترا سوند و یا آزمایش فشار خون؛ میزان ترشح فولیک اسید در بدن فرد بیمار را اندازه گیری نماید تا قادر باشد بفهمد که رشد و تکامل و هم چنین اثر این ماده بر روی کیفیت تخمک های آزاد شده توسط رحم در بدن فرد بیمار چگونه انجام می گیرد. فرد بیمار هم چنین در این مواقع ممکن است برای اطلاع یافتن از زمان تخمک گذاری خود به بسته های اماده ی پیش بینی زمان تخمک گذاری و یا دستگاه های نشان دهنده ی تغییرات دمای بدن احتیاج داشته باشد. چرا که پیش بینی زمان تخمک گذاری همیشه برای فرد کار آسانی نمی باشد.

 

همواره به هوش باشید که چه زمانی رحم شما تخمک گذاری را انجام می دهد

آگاهی کامل و یا حداقل نسبی از زمان تخمک گذاری و آزاد سازی آن ها توسط رحم می تواند به هر دو فرد بیمار و پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی این کمک را بکند که اولا این دو گروه اطلاع حاصل کنند که تخمک گذاری در رحم فرد حدودا چه زمانی شروع می شود از طرف دیگر فرد بیمار و شریک جنسی او بدانند که چه زمان هایی برای انجام رابطه ی جنسی بیش از سایر زمان ها مناسب است. هم چنین یکی دیگر از مزایایی که استفاده از این کار می تواند برای زوجین به همراه داشته باشد این است که با آن ها با اطلاع داشتن از زمان حدودی تخمک گذاری رحم قادر خواهند بود تا اطلاع حاصل کنند که چه زمانی بهتر است تا از روش IUI استفاده نمایند و با استفاده از این روش می توانند شانس بارداری در خود را بیش از هر زمان دیگری افزایش دهند. تمامی این کارها از آن جهت انجام می شود که یک اسپرم سالم بتواند وارد یک تخمک سالم گردد تا عمل لقاح و به طبع آن بارداری به نحو احسنت انجام گیرد.

 

طول دوره درمان با کمک قرص کلومیفن چقدر است؟

این مساله که طول دوره ی درمان فرد بیمار با استفاده از این قرص چقدر می باشد بسته به دو عامل دارد که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد. اولین عاملی که در طول دوره ی درمان این قرص می توان نقش مهمی را ایفا نماید عبارت است از شدت و ضعف و هم چنین کیفیت دوره های عادت ماهیانه در فرد. این که آیا طول دوره ی عادت ماهیانه در فرد بیمار برای بارداری و قطع مصرف دارو مناسب است یا خیر. این که آیا زمانی که فرد بیمار تخمک گذاری در رحم او انجام می گیرد؛ تخمک ها دارای کیفیت لازم برای بارور شدن توسط اسپرم را دارا هستند که این لقاح بتواند به یک بارداری سالم ختم گردد یا خیر. یکی دیگر از عواملی که در این رابطه می تواند اثر گذار باشد تعداد دفعاتی است که فرد بیمار برای بارداری اقدام کرده است اما ناموفق بوده است و نتیجه ای برای او و شریکش حاصل نشده است.

اما به طور کلی طول دوره ی درمان با استفاده از این قرص می تواند بین یک ماه تا نهایتا دو ماه انجام پذیرد. در طی این مدت میزان دوز مصرفی می تواند بنا به صلاح دید پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی افزایش و یا در مواردی کاهش یابد. نکته ای که در این جا لازم است تا ذکر گردد این مساله است که این افزایش و یا کاهش دوز بایستی در زمان قبل از تخمک گذاری انجام گیرد تا بتوان بهترین نتیجه ی حاصله را شاهد بود. زمانی که عادت ماهیانه در فرد بیمار آغاز شود؛ فرآیند درمان می تواند در سه و یا شش سیکل درمانی انجام گیرد. بیش تر متخصصین زنان و زایمان و نازایی بر این مساله مشترک هستند که طول دوره ی درمان با این قرص به هیچ عنوان نبایستی بیش تر از شش سیکل و دوره انجام پذیرد. چرا که علاوه بر این که ممکن است دیگر اثری بر روی فرد بیمار نداشته باشد بلکه ممکن است وی را با مشکلات و عوارض ناشی از مصرف این قرص رو به رو نماید.

 

  • برای قاعدگی های منظم

از زمانی که عادت ماهیانه ی فرد بیمار شروع شده است به مدت پنج روز مداوم اقدام به مصرف این قرص کرده است. یعنی از روزی که عادت ماهیانه ی این دسته از افراد آغاز شده است به مدت پنج روز متوالی اقدام به مصرف کردن این دارو کرده اند. فرد بیمار هم چنین در این مواقع ممکن است برای اطلاع یافتن از زمان تخمک گذاری خود به بسته های اماده ی پیش بینی زمان تخمک گذاری احتیاج پیدا نماید.

  • برای قاعدگی های نامنظم

برای افرادی که از قاعدگی نامنظم رنج می برند می توان توصیه نمود که با دستور پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی از روش مدروکسی پروژسترون استات استفاده نمایند. نکته ای که در این رابطه بایستی به آن اشاره شود این است که استفاده از این روش بایستی از ۱۰ روز قبل از شروع عادت ماهیانه ی فرد بیمار شروع شود و تا شروع عادت ماهیانه ی فرد تحت درمان ادامه پیدا نماید و به مانند سایر روش هایی که در قبل به آن اشاره شده است؛ از ادامه ی درمان با این روش در هنگام عادت ماهیانه جلوگیری گردد. مصرف قرص کلومیفن هم چنین می تواند پس از قطع شدن عادت ماهیانه ی فرد بیمار مجددا شروع گردد.

اگر فرد بیمار به مدت حداقل سه دوره از این قرص استفاده نمود و تغییری در وضعیت او حاصل نشد؛ با صلاح دید پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی می تواند علاوه بر این دارو قرص های دیگری نیز استفاده نماید و یا این که به کلی روش درمانی خود را تغییر دهد.

 

عوارض جانبی مصرف قرص کلومیفن چیست؟

در ابتدا بایستی این مساله را یادآور شد که مصرف این قرص الزاما در تمامی زن ها دارای عوارض جانبی نمی باشد و بدن برخی از زنان ممکن است این دارو را به خوبی تحمل کند اما در برخی از افراد مصرف این دارو ممکن است مشکلات و عوارض های جانبی را ایجاد کند در ادامه به آن ها اشاره شده است :

  • تغییرات در خلق و خو ( مود ) فرد مصرف کننده
  • گر گرفتگی
  • ترشحات خشک و نازک در قسمت دیواره ی رحم
  • دردهای رحمی و شکمی
  • افزایش تراکم بافت سینه
  • به وجود آمدن کیست های تخمدانی
  • حالت تهوع
  • سردرد
  • افسردگی خفیف و گذرا
  • تاربینی و یا دوبینی ( این عارضه در مقایسه با سایر عوارض کمتر در مصرف کنندگان مشاهده شده است)

 

ریسک های احتمالی مصرف این دارو چه می باشد؟

افرادی که از این دارو برای بارداری استفاده می نمایند بین ۵ تا ۱۲ درصد بیش از سایر افراد احتمال دارد تا دو قلو به دنیا بیاورند. به عبارت بهتر احتمال چند قول به دنیا آوردن در این دسته از افراد بیش تر است.( کمتر از ۱ درصد از این افراد سه قلو و بیش تر به دنیا آورده اند). از جمله عوارض دیگری که مصرف این قرص ها می تواند برای فرد مصرف کننده در پی داشته باشد عبارت است از سقط جنین، زایمان زودرس و هم چنین عوارض مرتبط با این موارد که ممکن است برای سلامتی فرد مصرف کننده در مواردی مضر باشد و یا در بارداری های آتی فرد بیمار اختلال اتی را ایجاد نماید.

در موارد نادر استفاده از این قرص باعث ایجاد سندروم تحریک بیش از حد تخمک در فرد بیمار می گردد. این سندروم با نام اختصاری OHSS شناخته می شود. ابتلا به این سندروم می تواند باعث افزایش وزن غیر طبیعی و هم چنین نفخ زیاد گردد. در واقع این سندروم زمانی اتفاق می افتد که رحم بیش از حد مورد نیاز به این قبیل داروها پاسخ مناسب نشان می دهد با ترشح بیش از حد هورمون ها، بیش از حد مورد نیاز تخمک آزاد می سازد. از جمله مشکلاتی که این رفتار تخمدان می تواند برای فرد بیمار به همراه داشته باشد این است که تخمک گذاری بیش از حد نیاز می تواند باعث گردد تا تخمک های اضافی یا برای دستگاه تناسلی فرد بیمار دچار مشکل کنند و یا تخمک ها با حرکت به سمت ناحیه ی شکم فرد باعث ایجاد ناراحتی هایی در او گردند. در هر دو صورت و برای پیش گیری از این وضعیت؛ بایستی تا قرص ها تحت نظر پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی صورت پذیرد تا فرد مصرف کننده با چنین مشکلاتی رو به رو نگردد.

سندروم تحریک بیش از حد تخمک در فرد بیمار می تواند با استراحت کافی و بستری شدن فرد بیمار و هم چنین معاینات دقیق پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی پس از مدتی التیام یابد. در موارد ضروری و نادر که ابتلا به این بیماری ممکن است برای جان و سلامتی فرد بیمار خطرناک باشد، نیاز به بستری شدن فرد و انجام معاینات و آزمایش های تخصصی بر روی فرد بیمار در بیمارستان لازم و ضروری می باشد.

اما در طرف دیگر و به عبارت بهتر در آن روی سکه می تواند این خبر خوش آیند را به مبتلایان به ناباروری داد که مصرف قرص های این چنینی که برای درمان ناباروری مورد استفاده قرار می گیرند؛ بر طبق مطالعات و تحقیق هایی که متخصصین حوزه ی زنان و زایمان و نازایی انجام داده اند؛ احتمال ابتلا به سرطان رحم در افرادی که این قبیل قرص ها را مصرف می کنند بسیار کم می باشد. به عبارت بهتر افرادی که از ناباروری رنج می برند و نگران عوارض جانبی مصرف این قبیل قرص ها می باشند بایستی به آن ها این مطلب را یاد آور شد که می توانند این قبیل داروها را مصرف کنند و با مشکلی مواجه نشوند. نتایج تحقیقات در این باره به تازگی منتشر شده است و در گذشته یعنی زمانی که هنوز اطلاعات دقیقی از عوارض مصرف این قبیل قرص ها در اختیار محققین و متخصصین حوزه ی زنان و زایمان و نازایی نبود بیم این مساله می رفت که مصرف قرص های این چنینی باعث سرطان و بیماری های صعب العلاج دیگر در فرد مصرف کننده می شود یا خیر که خوش بختانه این نگرانی امروزه به طور کامل برطرف شده است.

نرخ موفقیت در مصرف این قرص چقدر است؟

در مورد نرخ موفقیت استفاده از این قرص می توان این مطلب را یادآور شد که تقریبا ۸۰ درصد از زنانی که از این دارو استفاده کرده اند توانسته اند در دوره ی سوم قاعدگی خود تخمک گذاری نمایند. به عبارت بهتر؛ بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از این زنان قادر بوده اند تا در دوره ی سوم قاعدگی خود بارداری را تجربه نمایند.

شانس این که زوجین بتوانند صاحب فرزند شوند به فاکتورها و عواملی متعددی وابسته است. از جمله ی این عوامل می توان به سن، کیفت و کمیت اسپرم اشاره کرد. به عبارت بهتر؛ هر چه سن فرد کمتر باشد توانایی او برای باروری بیش تر خواهد بود. این مساله تنها مختص زنان نمی باشد و همان طور که ملاحظه می کنید در مورد مردان نیز صدق می کند. عواملی که در توانایی زنان برای بارداری می تواند موثر باشد عبارت است از سن فرد، سابقه ی خانوادگی ناباروری در فرد و هم چنین مشکلات ژنتیکی که فرد می تواند در بدن خود به همراه داشته باشد. یکی از مهم ترین مشکلات و چالش هایی که برای زنان ۳۵ ساله و به بالا می تواند در این زمینه پیش پای آن ها قرار گیرد عبارت است از اولین بارداری. به عبارت بهتر؛ اولین بارداری ای که زنان در این سنین تجربه می کنند ممکن است سخت ترین و طاقت فرسا ترین بارداری ای باشد که این دسته از زنان در طول حیات جنسی خود آن را تجربه می کنند. علت این مساله نیز روشن می باشد. ریشه ی این مشکل به عدم تجربه ی کافی این زنان بازمی گردد. بارداری و زایمان برای زنانی که در سنین سی سالگی خود هستند و سابقا و در گذشته تجربه ی زایمان را داشته اند در مقایسه با زنانی که پا در سن گذاشته اند اما هنوز زایمانی نداشته اند بسیار آسان تر خواهد بود و این گروه از زنان با مشکلات کمتری در رابطه با زایمان رو به رو خواهند بود. یکی دیگر از مشکلاتی که زنان میان سال در اولین بارداری خود قطعا با آن رو به رو خواهند بود عبارت است از مشکلات و ناتوانی های جنسی در تخمک گذاری و هم چنین کیفیت بارداری و مشکلاتی که ممکن است به دلیل افزایش سن در این دسته از زنان اتفاق بیفتد.

بایستی این مساله را اشاره نمود که این قبیل معضلات در گروه اول زنان وجود ندارد و متخصص زنان و زایمان و نازایی بایستی تنها بر روی این دسته از زنان متمرکز گردد و با راه نمایی ها و معاینات مداوم سعی در کمک زنان به داشتن بارداری ای هر چه سالم تر و هر چه سریع تر داشته باشند. از همین رو و با توجه به مطالبی که به آن ها اشاره شده است؛ بنا بر مطالعاتی که توسط محققین و متخصصین زنان و زایمان و نازایی انجام گرفته است، میزان نرخ بارداری در این گروه از زنان تقریبا همیشه افولی بوده است و شاهد کاهش بارداری در این دسته بوده ایم. نرخ باروری به ترتیب در زنان سی  سال، سی و پنج سال و چهل سال دارای بیشترین کاهش بوده است. علت کاهش باروری در این سنین به ترتیب نیز مشخص می باشد. هر چه سن زنانی که قصد داشته اند تا بارداری را تجربه نمایند بیش تر بوده است، مشلکلات آن ها برای بارداری نیز زیادتر بوده است و به طبع آن کمتر از سایر گروه سنی قادر بوده اند تا باردار شوند. از همین رو و با توجه به آمارهایی که در ارتباط با گروه سنی و نرخ باروری داده شده است، می توان این طور نتیجه گیری نمود که هر چه سن زن برای بارور شدن بیش تر گردد احتمال باروری او مشکل تر خواهد بود و یا حداقل؛ در صورت بارور شدن دردسرهایی که بایستی به دلیل بالا بودن سن خود متحمل شود زیادتر از سایر گروه ها خواهد بود. بررسی ها نشان داده است که حتی با انجام کارهای پزشکی و تخصصی ای که بر روی بارداری این دسته از افردا صورت گرفته است باز هم میزان نرخ بارداری در این دسته از زنان کم تر از سایر گروه های سنی باردار بوده است و تغییری در این زمینه ایجاد نشده است. هم چنین این مساله مشخص شده است که حتی با استفاده از روش ها نوین و جدید باروری که در آزمایش گاه ها و لابراتوآرها انجام می گیرد؛ باز هم این دسته از زنان؛ یعنی زنانی که در سنین سی سالگی و نزدیک به چهل سالگی خود می باشند دارای نرخ باروری کم تری بوده اند. یکی از روش هایی که در این زمینه توسط محققین و متخصصین زنان و زایمان و نازایی انجام شده است عبارت است از تخمک گذاری در رحم زن در آزمایش گاه که می تواند مفید واقع گردد.

 

استفاده از این روش چقدر هزنیه در بر دارد؟

هزینه ی استفاده از این روش در کشورها و هم چنین برای افراد مختلف بسته به شرایط متفاوت می باشد. اما به عنوان مثال هزینه ی استفاده از این قرص در کشور ایالات متحده ی آمریکا چیزی برابر با ۱۰ دلار تا ۱۰۰ دلار بسته به میزان مصرف، دوز مصرفی و این که دارو را از چه شرکتی تهیه کنید دارد.

مبالغی که در بالا به آن ها اشاره شده است هزنیه ی داروی صرف می باشد و شامل هزنیه های پزشک ؛ انجام آزمایش های مختلف برای این کار و سایر موارد نمی گردد. بنابراین اگر تا به حال از بیمه استفاده نکرده اید بهتر است تا به فکر بیمه نمودن خود نمایید چرا که هزنیه ها ممکن است زیاد باشد و شما و شریکتان را با مشکلات مالی رو به رو سازد.

 

منابع

http://www.cdc.gov/reproductivehealth/infertility/

http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa063971#t=article

http://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/clomiphene-oral-route/description/drg-20063072

https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a682704.html

http://www.uptodate.com/contents/ovulation-induction-with-clomiphene-beyond-the-basics

تمامی حقوق تاپی شاپی متعلق به این سایت است. آماده سازی سایت توسط آرشیتا وب

ورود با نام‌کاربری و گذرواژه

فراموشی گذرواژه