عوامل خطر باروری

 

آیا ممکن است با مشکل ناباروری مواجه شوم؟

 

پزشکان متخصص زنان و زایمان و نازایی با بررسی کامل تاریخچه ی سلامتی فرد بیمار و هم چنین شریک زندگی او و با انجام آزمایش هایی که بر روی هر دو نفر انجام می دهند شرایط بارداری هر چه سالم تر و هر چه بهتر را در آن ها امکان سنجی می کنند. البته این ارزیابی ها بایستی حداقل از چندین هفته تا چندین ماه قبل از اقدام فرد برای بارداری انجام گیرد. در واقع پزشکان با انجام چنین آزمایش هایی قصد دارند تا متوجه شوند که آیا فرد بیمار توانایی داشتن فرزند را دارد یا خیر. متخصصین زنان و زایمان و نازایی هم چنین در صورت باردار شدن فرد بیمار به او توصیه های لازم را می کنند تا بتواند هر چه بهتر از عهده ی انجام این کار برآید.

بنابراین و با توجه به این مساله؛ اگر سن فرد کمتر از ۳۵ سال باشد و برای بارداری حدااقل به مدت یک سال تلاش کرده باشد (و یا کمتر از شش ماه برای افرادی که ۳۵ سال به بالا هستند)، دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. به عبارت بهتر؛  تا زمانی که چرخه قاعدگی فرد منظم باشد و علائم و هشدارهایی را از خود ساطع ننماید، برای این سنین مشکلی به وجود نخواهد آمد و فرآیند باروری در آن ها به طور عادی انجام خواهد شد. بسیاری از زنان در سرتاسر جهان وجود دارند که با مشکلات باروری مواجه هستند و این توانایی را ندارند که به طور طبیعی و بدون مشکل دارای فرزند شوند. این مساله، مشکلی شایع می باشد و مختص به منطقه ی جغرافیایی خاص و یا نژاد خاصی نمی باشد. اما مساله ای که سریعا به ذهن می رسد استفاده از قرص ها و داروهایی باروری است. داروهای باروری در واقع عبارت اند از مجموعه موادی که توسط متخصصین زنان و زایمان و نازایی و یا هم چنین توسط متخصصین داروسازی ساخته می شود و زنانی که با مشکلات باروری مواجه هستند و این توانایی را ندارند که به طور طبیعی و بدون مشکل دارای فرزند شوند با مصرف این قرص ها توانایی بارداری را پیدا می کنند. اما سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که این قرص ها دقیقا چه کاری را انجام می دهند و یا به عبارت بهتر این قرص داروهای تجویز شده از طرف متخصصین زنان و زایمان چگونه باعث بهبود در روند باروری می گردد. اگر قصد داشته باشیم تا به این پرسش به صورت خیلی کوتاه و خلاصه پاسخ داده شود بایستی این مطلب را اضافه کرد که این داروها با کمک کردن به فرآیند و کیفیت تخمک گذاری در باروری هر چه سالم تر و هر چه سریع تر کمک شایانی می نمایند. بسته به این که زنان با چه مشکلات باروری مواجه هستند پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی ممکن است داروهای متفاوتی را تجویز نماید. این که چه دارویی تجویز شود بسته به مورد به خصوص داشته و برای هر فرد تا فرد دیگر متفاوت می باشد. نکته ی دیگری که بایستی به آن اشاره شود وجود مورد نیاز هورمون های موثر در باروری در خون این زنان می باشد. برخی از زنان ممکن است به دلیل آن که هورمون های موثر در بارداری در خون وجود ندارد در باروری دچار مشکل شده اند و بارور نشدن ارتباطی با مصرف و یا عدم مصرف قرص ها و داروهای بارداری ندارد. علت اهمیت وجود هورمون های موثر در خون از ان جا نمود پیدا می کند که وجود این هورمون ها در خون این زنان یکی از مهم ترین عوامل و اسباب ایجاد بارداری می باشد. به عبارت بهتر اگر زنان قرص و داروهای بارداری مصرف نمایند اما این هورمون های موثر در بارداری در خون به میزان کافی وجود نداشته باشد بایستی این مساله را متذکر شد که احتمال بارداری تقریبا غیر ممکن و یا بسیار مشکل خواهد شد. مساله ی دیگر که بایستی در این جا در رابطه با عدم توانایی در باروری به آن اشاره کرد این مساله است که این دسته از زنان بایستی همواره مراقب سطح تخمک گذاری رحم خود باشند تا از این مساله اطمینان حاصل نمایند که کیفیت و سطح تخمک گذاری و هم چنین باز پخش تخمک گذاری در آن ها به میزان کافی می باشد تا از این مساله اطمینان حاصل نمایند که توانایی بارداری را دارا هستند.

در رابطه با بارداری در زنان بایستی این مساله را خاطر نشان کرد که همه چیز راجع به بارداری در این گروه از افراد به آن دو شاخه از رحم این افراد بستگی دارد که وظیفه ی تخمک گذاری را در رحم زن بر عهده دارد. ( می توانید برای بهتر متوجه شدن از توضیحاتی که در  بالا به آن اشاره شده است به اشکالی که در وبسایت موجود می باشد مراجعه کنید.)

مساله ی دیگر که بایستی به زنان در این زمینه یعنی تخمک گذاری رحم این دسته از افراد برای باروری هر چه بهتر به آن ها اشاره کرد این مساله است که تخمک گذاری فرآیندی همیشگی در بدن زنان و در رحم آنان به شمار می آید. به عبارت بهتر فرآیند و عمل تخمک گذاری رحم در زنان از بدو تولد آغاز می گردد و تا پایان عمر جنسی این دسته از افراد ادامه دارد. ممکن است در زمان شروع عادت ماهیانه یک زن میزان تخمک گذاری به یک و یا حتی دو میلیون در هر مرتبه نیز برسد اما بایستی این مطلب را خاطر نشان کرد که تمامی این تخمک ها به درد نمی خورند و ممکن است که کاری در فرآیند بارداری انجام ندهند. هم چنین تخمک ها ممکن است خیلی زودتر از آن چه که فکرش را بکنید از بین بروند و یا دیگر توانایی بارور شدن را نداشته باشند. اما اگر حالت دیگری اتفاق بیفتد که عبارت است از جفت و جور نشدن اسپرم وارد شده به تخمک در این جا و با اتفاق افتادن این مساله بایستی گفت که بسته به این که اسپرم مشکل داشته باشد و یا تخمک دارای شرایط بارداری مناسب و سالم و قوی را نداشته باشد، فرآیند رسیدن تخمک به داخل رحم و عمل ایجاد جنین در رحم بدن زن متوقف می شود. به عبارت بهتر بدن زن از آن جا که حداقل یکی از دو مولفه که عبارت است از اسپرم و تخمک و یا هر دو آن ها دچار مشکل شده باشد، عمل ایجاد جنین را متوقف می کند. به عبارت بهتر متوقف شدن این فرآیند یعنی عمل بارداری در این دسته از زنان به صورت خودکار و دستور بدن فرد انجام می گیرد.

در همین رابطه بایستی این مطلب را خاطر نشان کرد که اگر عمل باروری در رحم زن صورت نگیرد فرآیند تخمک گذاری به صورت موقتی متوقف می شود و ترشح هورمون هایی که بیش از هر هورمون دیگری مخصوص بارداری هستند متوقف می شوند و یا به عبارت بهتر میزان ترشح این هورمون ها در بدن زن به میزان سابق خود می رسد. این میزان ترشح هورمون در بدن زنان به همان میزانی می رسد که بارور نبوده اند و برای باروری اقدام نکرده بودند. علت این مساله نیز آن است که میزان ترشح هورمون ها در دوران عادی زندگی زن ها در مقایسه با دوران بارداری آن ها متفاوت است. هورمون هایی که با باردار شدن زنان بیش از هر هورمون دیگری ترشح می گردند عبارت اند از استروژن و پروژسترون. این هورمون ها علاوه بر این که در زمان های دیگر در بدن زنان ترشح می شوند در بدن این دسته از افراد در دوران جنینی و یا بارداری نیز ترشح می گردد. مساله ای که در این جا قابل توجه می باشد و بایستی به آن اشاره کرد این مساله است که میزان ترشح این هورمون ها در بدن زن با باردار شدن فرد به طرز چشم گیری افزایش می یابد. علت افزایش ترشح این هورمون ها در بدن زن به این دلیل است که جنین ایجاد شده و موجود در بدن زن برای تغذیه و رشد و نمو خود نیاز به یک سری از موادی دارد که این مواد از طریق خون موجود در بدن مادر و با ترشح هر چه بیشتر این هورمون ها یعنی استروژن و پروژسترون محیا و ممکن می باشد. وظیفه ی دیگری که این دو هورمون بر عهده دارند عبارت است از نگه داشتن بارداری در رحم بدن زن. در واقع این هورمون ها به این دلیل ترشح می شوند که قادر باشند تا وضعیت بارداری در بدن را ثابت نگه دارند و به عبارت بهتر شرایط ثبات بارداری را محیا کنند. در همین شرایط یعنی عدم موفقیت بارداری در رحم زن فعل و انفعالات و مکانیزم رحم نیز به حالت قبل بارداری خود بر می گردد. به عبارت بهتر می توان مساله را این طور بیان نمود که اگر عمل بارداری در رحم صورت گیرد، رحم به صورت خودکار و با ترشح هر چه بیش

برای این که بتوانید شانس حاملگی خود را بدانید و این که با معایب و محاسن بارداری بیش تر آشنا گردید، می توانید از  مقالات ما در مورد اهمیت زمان بندی مقاربت، تشخیص تخمک گذاری، و تعیین دمای پایه بدن خودو هم چنین اطلاع یافتن از مخاط دهانه رحم خود اطلاعاتی را به دست آورید تا به خوبی متوجه شوید که بدن شما در هر دوره و زمانی در چه وضعیتی به سر می برد و آیا برای بارداری آماده است یا خیر. اما اگر سن شما کم تر از ۳۵ سال می باشد و رابطه ی جنسی مکرر و البته محافظت نشده برای بیش از یک سال داشته اید (و یا حداقل شش ماه اگر سن شما بیش از ۳۵ سال است)، این احتمال وجود دارد که شما یا همسرتان به بیماری دچار شده باشید که با بارداری شما تداخل ایجاد کرده است و شانس چنین اتفاق مهمی را از شما گرفته است.

اولین و شاید مهم ترین سوالی که متخصص زنان و زایمان ممکن است از شما در هنگام مراجعه برای مشاوره ی بارداری از شما بپرسد عبارت است از سوالاتی راجع به سلامتی و سبک زندگی شما. ( اگر شما قبلا نیز به این مشاوره مراجعه می کردید این مساله یک نکته ی مثبت ارزیابی می گردد. علت این مساله نیز آن است که مشاور با تاریخچه ی سلامتی و مشکلات و نقاط ضعف و قوت شما به خوبی آشنا می باشد و در این جا تنها بر روی یک گام فراتر کار می نماید تا بتواند شما را هر چه بیش تر و هر چه زودتر برای بارداری هر چه سالم تر کمک و یاری نماید.)

محققان تخمین می زنند که حدودا ۱۱  درصد از زوج های جوان با مشکلات باروری رو به رو هستند. مساله زمانی بحرانی می نماید که این گروه از افراد همگی در سنینی هستند که توانایی باروری دارند و از لحظ فیزیولوژی، قاعدتا نباید با مشکلی رو به رو باشند. اگر شما و با شریک جنسی شما هم جزو این دسته هستید، لزوما به این معنی نیست که نمی توانید صاحب فرزند شوید. برخی از زوج ها، مبارزه ای طولانی را با ناباروری انجام می دهند و اکثر قریب به اتفاق آن ها در نهایت به موفقیت دست پیدا می کنند و صاحب فرزند می شوند. البته این مساله خود به خود اتفاق نخواهد افتاد و نیازمند تحمل مشقات و سختی های بسیاری است که خود مرد راه می طلبد. اما نکته ای که خوش بختانه می توان در این جا به این دسته از افراد متذکر شد این مساله است که  بسیاری از زوجینی که با مشکلات ناباروری رو به رو بوده اند توانسته اند تا با مداخلات پزشکی ای که بر روی بدن خود و یا شریک آن ها انجام شده است باردار شوند و پس از مدتی به مانند سایر افراد صاحب یک فرزند شوند.

چه عواملی مرتبط با مشکلات باروری است؟

در ادامه ی این مقاله، شایع ترین عوامی که ممکن است با باروری تداخل پیدا کنند به شرح زیر آورده شده است، اما این مساله را به یاد داشته باشید که تنها پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی می تواند مشکل باروری را در فردی به درستی تشخیص دهد و بهتر است در صورت احساس ابتلا به هر گونه بیماری سریعا نزد یک پزشک مراجعه نمود و مساله را با او در میان گذاشت. اگر فکر می کنید که شما و یا شریک شما به بیماری در جهت عدم باروری مبتلا شده است، یک وقت ملاقات تعیین نمایید و با انجام یک معاینه ی ساده از وضعیت خود و یا شریک خود اطمینان حاصل نمایید. دکتری که فرد به او مراجعه می کند ممکن است بسته به شرایطی که فرد دارد،توصیه هایی به فرد جهت تغییر رفتارهای تغذیه ای یا رفتاری بنماید که فرد بیمار بایستی تا حداقل بین شش ماه تا یک سال با تلاش مداوم سعی نماید تا آن ها را عملی سازد تا بتواد در صورت داشتن مشکل ناباروری حامله گردد و صاحب فرزند شود.

برای خانم ها

سابقه:

  • اندومتریوز
  • فیبروئید رحم
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • بیماری التهابی لگن
  • بیماری های منتقله از طریق ارتباط جنسی مانند عفونت، کلامیدیا یا سوزاک
  • مسدود شده لوله های فالوپ ناشی از عفونت، حاملگی خارج رحمی و یا جراحی قبلی
  • جراحی شکم و لگن
  • بیماری مزمن مانند دیابت، سرطان و یا بیماری تیروئید

اما اگر شما:

  • ۳۵ ساله یا بیشتر هستید
  • سیگار می کشید
  • کاهش و یا اضافه وزن شدید دارید
  • در روز دو و یا بیشتر دو وعده از مشروبات الکلی استفاده می کنید
  • بیش از ۳۰۰ میلی گرم کافئین در روز مصرف می نمایید (حدود دو فنجان ۸ اونسی قهوه)

حتی اگر پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی در فرد بیمار بیماری کوچک و به ظاهر غیر مهم را تشخیص داده باشد، فرد بیمار هرگز نباید مساله را پشت گوش بیندازد و با خود بگوید که چیز مهمی نیست و برای باروری من مشکلی ایجاد نخواهد کرد. برخی علائم بیماری ناباروری به گونه است که ممکن است مشکلی کوچک را در بدن فرد بیمار به وجود بیاورد که می تواند در آینده ای نه چندان دور بر روی باروری وی اثر منفی بگذارد. اگر فرد بیمار در ناحیه ی لگن خاصره دردی را احساس می کند و یا دوره های عادت ماهیانه ی او نامنظم، بسیار دردناک ، سنگین و یا طولانی مدت شده است، بایستی مشکل را هر چه زودتر به دکتر خود اطلاع دهد تا او با معاینه ی دقیق وضعیت فرد اقدام به تجویز داروها و انجام درمان هایی نماید که می تواند به صورت مستقیم بر وضعیت فرد اثر بگذارد و او را به حالت سالم اولیه برمی گرداند. همچنین فردی که به مشکلات ناباروی دچار شده است در صورتی که متوجه از دست دادن پوست سر موی خود، ایجاد آکنه شدید و یا بیش از حد در صورت و بدن خود شده است، بایستی هر چه سریع تر با دکتر خود صحبت کند تا پزشک متخصص زنان و زایمان و نازایی را در جریان این قبیل علائم قرار دهد. علت اهمیت این مساله از آن جا می باشد که هر چقدر پزشک اطلاعات دقیق تری از وضعیت بیمار داشته باشد، بهتر می تواند او را در طی دوره ی درمان یاری نماید و دستورات درست را به بیمار اعلام نماید.

برای مردان

سابقه:

  • بیضه ی آسیب دیده، وجود هر گونه کیست و یا سرطان در بدن فرد
  • وجود رگ واریکوسل اطراف بیضه ی فرد که بیماری شایع در میان مردان می باشد
  • عدم رشد بیضه ها هنگام رشد که می تواند باعث ایجاد اختلال در فعالیت آن ها گردد
  • ایجاد شدن باد فتق در ناحیه کشاله ی ران که می تواند بر روی فعالیت جنسی فرد اثر منفی داشته باشد
  • وجود مشکلات ژنتیکی مانند اختلالات کروموزومی و یا حذف کروموزوم Y
  • وجود اختلالات هورمونی یا غدد درون ریز در بدن فرد، مانند کم کاری تیروئید
  • مبتلا شدن به عفونت یا ویروس اوریون بعد از دوران بلوغ
  • مبتلا شدن به هر گونه التهاب و یا عفونت جنسی
  • ابتلا به بیماری های منتقله از طریق ارتباط جنسی مانند عفونت، کلامیدیا و یا سوزاک
  • ابتلا داشتن به بیماری های مزمن مانند دیابت، سرطان و یا بیماری های مرتبط با تیروئید

و یا اگر فرد در حال حاضر:

  • فرد برای درمان ورم مفاصل، فشار خون بالا، افسردگی، سرطان، عفونت، و یا یک اختلال گوارشی داروهایی مصرف می کند
  • انواع دخانیات اعم از سیگار و یا مواد مخدر را استعمال می کند
  • بنا به شرایطی که دارد از انواع استروئیدهای آنابولیک و یا تستوسترون استفاده می کند
  • سه بار در روز و یا بیشتر از مشروبات الکلی استفاده می نماید
  • به طور منظم از وان آب داغ و یا سونا برای استحمام خود استفاده می نماید
  • اغلب اوقات در معرض سموم محیطی و یا مواد شیمیایی، مانند حشره کشها و آفت کش ها می باشد
  • به طور مکرر دوچرخه سواری می کند

بدن مردان به طور مداوم و انقطاع ناپذیر در حال تولید میلیون ها اسپرم برای باروری تخمک احتمالی می باشد. برخلاف زن ها که از بدو تولد با میلیون ها تخمک ناخواسته در بدن خود مواجه هستند که هیچ نیازی به آن ها ندارند؛ مردان چنین اتفاقی را تجربه نمی کنند و با اسپرم زیادی و بلا استفاده در بدن خود رو به رو نیستند. در واقع و به عبارت بهتر؛ اسپرم در مردان پیش ساخته نیست و نیاز به شرایط و زمان لازم و کافی دارد.اسپرم ها در بدن مرد در بیضه ها تولید می شوند. به عبارت بهتر وظیفه ی ایجاد اسپرم در بدن مرد بر عهده ی بیضه می باشد. بیضه ها در واقع دو غده ی ریز خارج از بدن می باشند که در درون کیسه ای به نام کیسه ی بیضه قرار گرفته اند. نکته ای که در ارتباط با بیضه ها بایستی خاطر نشان کرد این مساله است که بیضه ها که جزو غده های بدن مرد به حساب می آیند در درون بدن مرد قرار ندارند و خارج از بدن هستند. علت این مساله آن است که بیضه ها اندکی به حرارت حساس هستند و با افزایش دما امکان دارد تا کارآیی آن ها متوقف و یا کند گردد. از همین رو با بیرون بودن بیضه ها از بدن مرد امکان خنک ماندن این غده ها در مقایسه با دمای بدن وجود دارد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد این که چه چیزهایی می تواند  باعث بروز مشکلات باروری در مردان و زنان شود؛ می توانید به سایر مقالاتی که در این رابطه در همین وبسایت وجود دارد استفاده نمایید. در همین رابطه و در ارتباط با فیزیولوژی مردان بایستی این نکته را اشاره کرد که زمانی که در بدن مردان عمل انزال صورت می گیرد، اسپرمی که به همراه منی وجود دارد این شانس را دارد تا در لحظه ی انزال با فشاری بیش از پیش از آلت تناسلی خارج شود و خود را اول وارد واژن نماید و سپس خود را با تقلی به دهانه ی رحم و به تخمک برای باروری برساند. در واقع جهشی که منی مرد در لحظه ی انزال می کند این امکان را برای اسپرم فراهم می سازد. بسیاری از زوج ها ممکن است شنیده باشند که برخی از موقعیت های انجام رابطه ی جنسی ممکن است بر روی بارداری هر چه سریع تر موثر باشد. اما بایستی این مساله را خاطر نشان کرد که چنین چیزی هنوز توسط محققین و متخصصین به اثبات نرسیده است و قابل اتکا نمی باشد.

اما کاری را انجام دهید که دوست دارید. به عبارت بهتر شما و شریک جنسیتان سعی کنید تا موقعیت های جنسی ای را انجام دهید که از انجام آن ها لذت می برید و عمل بارداری را به نحوی به قضا و قدر بسپارید تا دست طبیعت خودش کار را انجام دهد. شما به عنوان زن و یا مرد تنها عشق بازی کنید و این کار را در میانه ی دوره ی خود انجام دهید تا احتمال و امکان بارداری در شما به عنوان زن بیش از هر زمان دیگری باشد.

در صورت مواجهه شدن با مشکلی چه کاری می توانم انجام دهم؟

اولین کاری که این دسته از افراد می توانند برای درمان مشکل خود انجام دهند این است که با مراجعه به دکتر متخصص زنان و با گفتگو با او، از نحوه ی مراقبت های اولیه ای که بایستی از خود انجام دهند آشنا گردند. چنین افرادی بهتر است تا هر گونه نگرانی یا ترس را از خود در این مدت دور کنند چرا که مشکلی را برطرف نخواهد ساخت. مهم نیست که فرد چه مدت برای بارداری  تلاش کرده است و با عدم موفقیت رو به رو بوده است. نکته ای که بایستی به آن توجه نماید این است که او از این مقطع به بعد می خواهد با استفاده از داروها و روش هایی که پزشک متخصص مورد اطمینان او به او می گوید اقدام به درمان ناباروری خود کند تا بتواند هر چه زودتر صاحب فرزند گردد.

پزشکی که فرد بیمار به او برای درمان مراجعه می کند بایستی  قادر باشد تا در صورت لزوم به سوالات فرد پاسخ دهد تا بتواند هر گونه نقطه ی ابهام ایجاد شده در ذهن بیمار را برطرف سازد و او را در مسیر درست درمان ناباروری قرار دهد. از همین رو؛ اگر پزشک احساس کند که نمی تواند به تنهایی مشکل ناباروری در فرد را حل نماید، ممکن است تا او را به یک مرکز تخصصی درمان ناباروری برای بررسی های کامل ارجاع دهد. بزرگترین حسنی که انجام چنین کاری می تواند برای فرد داشته باشد این است که این مراکز از آن جا که توسط گروهی از متخصصین گردانده می شوند؛ بهترین مراکز برای دریافت مشاوره ی ناباروری می باشند. هم چنین می توان حتی روش درمانی را نیز با کمک آن ها انتخاب نمود. این روش بایستی از هر لحاظ مناسب حال فرد بیمار باشد تا بتواند بهترین اثر را بر روی او بگذارد. جهت آگاهی هر چه بیش تر از این موضوع؛ می توانید به سایر مقالاتی که در این رابطه در همین وبسایت وجود دارد مراجعه نمایید و از آن ها استفاده نمایید.

در مورد چگونگی انجام روند درمانی ای که پزشکان باروری انجام می دهند می توانید با مطالعه ی بیشتر اطلاعات خود را افزایش دهید.

ذکر این مطلب تنها با اشاره به وبسایت تاپی شاپی و ارائه لینک مجاز می باشد

www.topyshopy.com

منابع

http://www.asrm.org/uploadedFiles/ASRM_Content/Resources/Patient_Resources/Fact_Sheets_and_Info_Booklets/Optimizing%20male%20fertility%20FINAL%204-23-12.pdf

http://www.cdc.gov/alcohol/faqs.htm#heavyDrinking

http://www.cdc.gov/nchs/data/nhsr/nhsr067.pdf

http://www.cdc.gov/reproductivehealth/infertility/

http://www.merckmanuals.com/professional/gynecology_and_obstetrics/infertility/sperm_disorders.html

http://www.asrm.org/uploadedFiles/ASRM_Content/News_and_Publications/Practice_Guidelines/Committee_Opinions/optimizing_natural_fertility(1).pdf

http://www.uptodate.com/contents/causes-of-female-infertility?source=search_result&search=causes+of+female+infertility&selectedTitle=1%7E93

http://www.uptodate.com/contents/7473?search=causes+of+male+infertility&source=graphics_search&imageKey=ENDO/54356#graphicRef54356

http://www.uptodate.com/contents/definition-clinical-features-and-differential-diagnosis-of-polycystic-ovary-syndrome-in-adolescents?source=machineLearning&search=PCOS&selectedTitle=4%7E150&sectionRank=1&anchor=H2#H2

http://www.uptodate.com/contents/optimizing-natural-fertility-in-couples-planning-pregnancy?source=machineLearning&search=alcohol+and+fertility&selectedTitle=1%7E150&sectionRank=2&anchor=H604595737#H604595737

تمامی حقوق تاپی شاپی متعلق به این سایت است. آماده سازی سایت توسط آرشیتا وب

ورود با نام‌کاربری و گذرواژه

فراموشی گذرواژه